Heggen, singels en houtkanten zijn niet alleen mooi om te zien, ze geven een thuis aan talloze dieren en planten en helpen zo de natuur robuuster te maken. 100 kilometer houtkant hebben we geplant met zo’n 3.500 mensen. Leuk resultaat op papier en in het veld, maar wat betekent dit voor de biodiversiteit? Gaan we in deze generatie van biodiversiteits afname naar biodiversiteitstoename? Hoe snel brengen heggen meer leven in het landschap dan er was voor de aanplant? Dat hebben we onderzocht!
Monitoren hoort bij Hoopheggen
Nut en noodzaak: we planten natuurlijk niet met zoveel mooie mensen zonder dat we absoluut zeker zijn dat we iets nuttigs doen. In 2023 startte Tim Asbreuk (ecoloog bij Eelerwoude) met het monitoren van bijna 2500 meter heg.
Elk jaar wordt er meer heg onderzocht, gelukkig, want onze budgetten nemen toe. Sponsoren willen ook weten wat hun geld opbrengt in soorten en soortaantallen. Hoe ouder een heg wordt, hoe meer dieren er gebruik van maken.
In 2025 is maar liefst 9 kilometer heg onderzocht. Tim doet het al lang niet meer alleen, een mooie zwerm van ecologen is aangehaakt. En wat blijkt? Er zijn al 466 verschillende soorten dieren en insecten gevonden in en rond de heggen. Dat zijn er veel meer dan verwacht!
Hoe fiksen ze dat?
Het onderzoek gebeurt op een slimme manier. Twee keer per jaar, in het voorjaar en in de nazomer, gaan onderzoekers op pad. Ze kijken vooral naar insecten, want die zijn heel belangrijk voor de natuur. Wist je? Ongeveer de helft van onze Nederlandse biodiversiteit boven de grond = insect. Ook vogels, zoogdieren en amfibieën worden geteld. Alles wat overdag leeft in of rond de heg, wordt genoteerd. Van een zingende roodborst tot een kleine rups op een blad – alles telt mee.
Alle waarnemingen worden ingevoerd op Waarneming.nl. Dat is een toegankelijke database, waar experts en iets mindere experts hun waarnemingen in uploaden. Zo wordt het plaatje steeds completer. Bovendien kan de data ook gebruikt worden voor onderzoek naar natuur in een het gebied waar de heg staat. Zowel de grondeigenaar als wij vinden de resultaten geweldig. De grondeigenaar is vaak verbaasd, wanneer de ecoloog hem/haar/zij uitlegt over de overvloed die in de heg leeft. De heg wordt nog meer gekoesterd.
Wat hebben de onderzoekers ontdekt?
In ieder geval stellen de ecologen dat de heg werkt!!!! Tenminste 466 soorten maakten de afgelopen 3 jaren gebruik van de heg. Wel stellen de experts dat dit nog een grove onderschatting is. We checken nog niet op biodiversiteit in de nacht of onder de grond!
Wat de ecologen wel aantroffen, dat waren niet alleen algemene soorten, maar ook speciale dieren die alleen op bepaalde planten leven. Bijvoorbeeld de bruine rozenmineermot, die alleen op hondsroos leeft, of de meidoornzebramot, die je alleen vindt op meidoorn. Ook zijn er mooie vlinders gezien, zoals de sleedoornpage
Het mooiste nieuws is dat hoe ouder de heg wordt, hoe meer soorten er komen. Dat betekent dat de heggen steeds belangrijker worden voor de natuur. Ze bieden niet alleen beschutting en voedsel, maar worden ook een plek waar dieren zich thuis voelen en blijven.
De heggen van Hoopheggen zijn een succesverhaal. Ze laten zien dat kleine veranderingen in het landschap een groot verschil kunnen maken. Niet alleen voor de natuur, maar ook voor ons. Want wie wordt er niet blij van een landschap vol bloeiende heggen, zingende vogels en fladderende vlinders? Misschien sta jij wel eens stil bij een heg en zie je een bij, een vlinder of een vogel. Dan weet je: dit is geen toeval. Dit is het resultaat van hard werken en goed onderhoud. En het mooiste is: het wordt alleen maar beter. De heggen groeien, de dieren komen, en de natuur wordt weer een stukje rijker.
Doe je mee?
Dus, wat vind jij? Heb je zelf al mooie dieren in een heg gezien? Upload het op Waarneming.nl. Zo wordt het onderzoek niet alleen door experts gedaan, maar door heel veel mensen die de natuur een warm hart toedragen. Of deel je verhaal en help mee om Nederland nog groener te maken!
